Nieuwsbrief Progressiegericht Werken 466

  • Hoe combineer je als docent autonomie-ondersteuning met structuur?
  • Emotioneel fabeltje?
  • Intellectuele bescheidenheid
  • Geconstrueerde emoties
  • 4 Verrassende bevindingen over de epigenetica
  • Het bestaan van emotieregulatie is twijfelachtig

Hoe combineer je als docent autonomie-ondersteuning met structuur?

~ Coert Visser

Autonomie-ondersteuning is effectief in de opvoeding, op school en in de werkcontext. Sommigen denken onterecht dat een opmerking als deze een pleidooi is voor ‘vrijheid-blijheid’, ‘iedereen doet maar lekker waar hij zelf zin in heeft’ en ‘chaos en anarchie’. Maar dat is onterecht. Autonomie-ondersteuning houdt niet in dat er geen structuur wordt geboden. Autonomie-ondersteuning en structuur gaan hand in hand. Het bieden van structuur versterkt de beleving van autonomie en is daar zelfs doorgaans een voorwaarde voor. Aan de hand van de onderwijs context werk ik deze stelling hieronder uit.

Lees verder »


Emotioneel fabeltje?

~ Gwenda Schlundt Bodien

Iedereen weet hoe iemand die boos is eruit ziet. Gebalde vuisten, een diepe frons, schreeuwen, opgetrokken wenkbrauwen, op elkaar geklemde kaken. Het is soms moeilijk om boosheid en andere emoties onder controle te krijgen, want ze kunnen ons overvallen. Onze emoties zijn immers universele reflexen die ontstaan in de primitievere delen van ons brein. Getriggerd door iets dat er gebeurt. Gelukkig hoeven mensen, anders dan dieren, geen speelbal te zijn van hun emoties. Wat mensen menselijk maakt is dat zij hun emoties kunnen reguleren. Mensen hebben namelijk een prefrontale cortex, en niet alleen een reptielenbrein. Zo kunnen mensen de reflexen van hun reptielenbrein overrulen door hun prefrontale cortex in te zetten.

Lees verder »


Intellectuele bescheidenheid

~ Coert Visser

Een nieuw artikel van Leary et al. (2017) onderzoekt het psychologische construct van intellectuele bescheidenheid (Intellectual Humility; IH), de mate waarin mensen onderkennen dat hun denkbeelden en overtuigingen verkeerd zouden kunnen zijn. Voor dit doel maakten zij in vier studies gebruik van een nieuwe Intellectual Humility (IH) schaal (zie plaatje).

Lees verder »


Geconstrueerde emoties

~ Gwenda Schlundt Bodien

De theorie die Feldman Barrett uiteen zet in haar boek is de theorie van geconstrueerde emoties. Die theorie draait om een aantal concepten. Het voert te ver om die allemaal te beschrijven (als je interesse hebt in emoties van jezelf en anderen raad ik dit boek van harte aan), maar een paar concepten zal ik pogen kort te behandelen.

Lees verder »


4 Verrassende bevindingen over de epigenetica

~ Coert Visser

Op deze site besprak ik enkele maanden geleden een boek van David Moore over epigenetica, een ontwikkeling in de biologie die ons denken over de invloed van genen verandert. Kort gezegd komt epigenetica erop neer dat er zich onder invloed van omgevingsfactoren bepaalde moleculen settelen op onze chromosomen die een kritieke invloed hebben op hoe DNA functioneert en hoe wij ons ontwikkelen. Hoewel de ontwikkelingen in de epigenetica hard gaan, blijven zowel leken als biologen (waaronder enkele zeer vooraanstaande) vrij sceptisch over het belang van de epigenetica. Mij baserend op het boek van Moore, leg ik hieronder uit waarom ik denk dat dat onterecht is.

Lees verder »


Het bestaan van emotieregulatie is twijfelachtig

~ Gwenda Schlundt Bodien

Emotieregulatie is een enorm populair construct, waarvan het wetenschappelijk bestaan behoorlijk twijfelachtig is. Dit artikel reflecteert op verschillende basisassumpties van vier theorieën die van elkaar verschillen ten aanzien van hun perspectief op emoties en emotieregulatie.

Lees verder »


Nieuwsbrief Progressiegericht Werken 465

  • Drie criteria om werkcontextbeleid te toetsen op effectiviteit
  • Het effect van autonomie-ondersteuning op hoe presteren zich ontwikkelt
  • De positieve effecten van autonomieondersteuning bij psychiatrische patiënten
  • Democratische rechten zijn als spieren: gebruik ze of verlies ze
  • Ik ben van plan te gaan stemmen, maar heb het nog niet gedaan
  • Is het gevoel dat je competent bent altijd een indicatie van incompetentie?


Drie criteria om werkcontextbeleid te toetsen op effectiviteit

~ Gwenda Schlundt Bodien

Als je geïnteresseerd bent om de werkcontext in je organisatie te verbeteren, en je bent daartoe beleid aan het ontwikkelen, hoe kun je dan inschatten of het beleid en het instrumentarium iets goeds zal gaan opleveren voor de organisatie en de medewerkers?

Lees verder »


Het effect van autonomie-ondersteuning op hoe presteren zich ontwikkelt

~ Coert Visser

Eerder onderzoek wijst op gunstige effecten van autonomie-ondersteuning in verschillende contexten zoals de opvoeding, onderwijs en de werkcontext (zie ook hier, hier en hier). In het algemeen wordt bij onderzoeken naar de effecten (bijvoorbeeld) autonomie-ondersteuning in het werk gebruik gemaakt van statische metingen van presteren (bijvoorbeeld Gagne & Deci, 2005). Dat wil zeggen dat er op één moment een meting van het functioneren wordt gedaan. Onderzoekers Kanat-Maymon & Reizer (2017) volgen een andere benadering.

Lees verder »


De positieve effecten van autonomieondersteuning bij psychiatrische patiënten

~ Gwenda Schlundt Bodien

Hier kun je drie criteria vinden waarmee je de effectiviteit van beleid om verbeteringen aan te brengen in de werkcontext kunt evalueren. Maar werkt autonomieondersteuning ook bij psychiatrisch patiënten of bij opstandige jeugdigen? Moet je dan niet met strakke autoritaire hand te werk gaan, en gebruik maken van straffen bij grensoverschrijdend gedrag? Het volgende onderzoek is interessant om in je achterhoofd te houden als je over dit soort vragen wilt nadenken. Lynch et al (2005) onderzochten een interventie bij medewerkers van een residentieel psychiatrisch ziekenhuis voor de jeugd.

Lees verder »


Democratische rechten zijn als spieren: gebruik ze of verlies ze

~ Coert Visser

Wat is democratie? Welke essentiële kenmerken heeft een democratie en waarom zijn deze belangrijk? Wat zijn de essentiële verschillen tussen democratieën en niet-democratieën en waarom doen deze verschillen ertoe? Hoe belangrijk zijn democratische rechten en hoe belangrijk is om het democratische rechten te gebruiken? Deze vragen beantwoord ik hieronder.

Lees verder »

Ik ben van plan te gaan stemmen, maar heb het nog niet gedaan

~ Gwenda Schlundt Bodien

Vind je het belangrijk dat je familieleden, collega’s en vrienden op 15 maart gaan stemmen? En realiseer je je dat preken afsteken over het belang van stemmen, of iemand een schulgevoel aanpraten of iemand proberen te overtuigen om te gaan stemmen risicovolle strategieen zijn? Lees dit stukje dan even.

Lees verder »


Is het gevoel dat je competent bent altijd een indicatie van incompetentie?

~ Coert Visser

In dit artikel haalde ik Charles Darwin aan die ooit de uitspraak deed: “Onwetendheid wekt vaker vertrouwen dan kennis.” Ik onderschreef dat artikel en droeg als verklaring het Dunning-Kruger effect aan. De verklaring, in het kort is, dat je competentie nodig hebt om je eigen competentie relatief betrouwbaar in te kunnen schatten. Iemand met een lage competentie op een bepaald gebied heeft niet door hoe laag zijn of haar competentie is. In een ander artikel beschreef ik dat onwetendheid zelfs heel goed samen kan gaan met arrogantie terwijl veel deskundigheid goed gepaard kan gaan met bescheidenheid. Het Dunning-Kruger effect is natuurlijk niet alleen van toepassing op anderen maar ook op onszelf. David Dunning (foto), één van de naamgevers van het effect, zei het volgende:

Lees verder »


Nieuwsbrief Progressiegericht Werken 464

  • Blijven werken aan het ontwikkelen van je groeimindset en je autonome motivatie
  • Intrinsieke motivatie: optimale uitdaging die de persoon vrijwillig aangaat
  • Mindset is ook belangrijk voor sociaal gedrag
  • It takes expertise to make expertise
  • Positieve effecten van positieve en autonomie-ondersteunende feedback
  • Balans tussen oppervlakteleren en diepgaand leren

Blijven werken aan het ontwikkelen van je groeimindset en je autonome motivatie

~ Coert Visser

Twee belangrijke onderwerpen binnen progressiegericht werken zijn autonome motivatie en de groeimindset. Over beide onderwerpen heb ik al veel geschreven en vaste lezers van deze site zullen al een goed beeld hebben van waar ze over gaan. Autonome motivatie komt er kort gezegd op neer dat je volledig achter wat je doet staat doordat je dingen doet die je interessant en/of belangrijk vindt. Als je autonoom gemotiveerd bent voel je je beter functioneer je ook beter. De groeimindset houdt in dat je gelooft dat je door je effectief in te spannen beter kunt worden in de dingen waar je beter in zou willen worden.

Lees verder »


Intrinsieke motivatie: optimale uitdaging die de persoon vrijwillig aangaat

~ Gwenda Schlundt Bodien

Intrinsieke motivatie refereert aan activiteiten die gedaan worden vanwege de inherente satisfactie tijdens het doen van de activiteit. Het zijn activiteiten die je doet vanuit interesse, je bent nieuwsgierig, je ervaart iets verrassends en nieuws. Doordat menselijke organismen via het evolutionaire proces geprikkeld zijn om actief invloed te hebben op hun omgeving en hun omgeving te ‘manipuleren’ ontdekken mensen nieuwe dingen en leren zij vaardigheden. Intrinsieke motivatie bestaat daarmee steeds tussen de persoon en de activiteit.

Lees verder »


Mindset is ook belangrijk voor sociaal gedrag

~ Coert Visser

In een nieuw artikel beschrijft David Yeager (2017) de mogelijke relatie tussen mindset en sociaal probleemgedrag van adolescenten. Hij beschrijft hoe een statische mindset (de overtuiging dat mensen niet kunnen veranderen) bij sociale problemen (zoals uitgesloten worden of gepest worden) leidt tot zelfverwijt en verwijten aan anderen en samenhangt met meer extreme gevoelsmatige, fysiologische en gedragsmatige problemen zoals depressie en agressie.

Lees verder »


It takes expertise to make expertise

~ Gwenda Schlundt Bodien

Natuurlijk kunnen mensen nieuwe dingen leren door simpelweg te exploreren en zelf uit te proberen, maar voor veel vaardigheden geldt: it takes expertise to make expertise. Want als we zelf gaan oefenen en we oefenen op de verkeerde manier, dan worden we geen experts maar slijten we onze fouten steeds dieper in en automatiseren we ze. Immers, practice makes permanent.

Lees verder »


Positieve effecten van positieve en autonomie-ondersteunende feedback

~ Coert Visser

Hoe kun je mensen effectief feedback geven? Werkt positief geformuleerde feedback beter of juist negatief geformuleerde feedback? En helpt het om een beetje streng te zijn en ze onder druk te zetten of kan dit juist averechts werken? Een nieuw onderzoek probeert precies deze vragen te beantwoorden.

Lees verder »


Balans tussen oppervlakteleren en diepgaand leren

~ Gwenda Schlundt Bodien

In deze post stond een overzicht van wat excellente docenten doen, zodat de positieve impact op het leren van studenten groot is. Hier is een verdere toelichting op het eerste punt: docenten die met elkaar samenwerken. In deze post staat een toelichting op wat Hattie bedoelt met progressie van de student. Hier een toelichting op Hattie’s boodschap over fouten en vergissingen. En in deze post een toelichting op het maximaliseren van feedback voor docenten zelf. In deze post een toelichting op de balans tussen oppervlakteleren en diepgaand leren.

Lees verder »


Nieuwsbrief Progressiegericht Werken 463

  • Vijf jaar progressiegericht werken
  • Hoe het Dunning-Kruger effect progressie kan bemoeilijken
  • Een aantal dimensies van progressiegericht opvoeden
  • Heb je zicht op geboekte en verder te boeken progressie?
  • Reflecties ten aanzien van autonoom functioneren
  • Intrinsieke en extrinsieke motivatie en doelen

Vijf jaar progressiegericht werken

~ Gwenda Schlundt Bodien

Het is alweer vijf jaar geleden dat wij (Gwenda en Coert) de naam van onze aanpak ‘progressiegericht werken’ gingen noemen. Het was een belangrijke stap om te kiezen voor een label dat de lading van wat wij doen dekt. Toen we NOAM in 2002 startten, waren we bezig met de oplossingsgerichte aanpak en onder dat label zijn ook meerdere boeken en artikelen van ons verschenen. Omdat we, ook toen al, wilden kunnen onderbouwen wat we doen, (en niet wilden blijven steken op het niveau van persoonlijke ervaringen) kwamen we terecht op wetenschappelijke inzichten die onze aanpak een fundamenteel andere richting gaf. En daar hoort een andere naam bij, zoals je hier ook kunt lezen.

Lees verder »


Hoe het Dunning-Kruger effect progressie kan bemoeilijken

~ Coert Visser

Het Dunning-Kruger effect komt er, kort gezegd, op neer dat er competentie nodig is om incompetentie te herkennen. Dit brengt met zich mee dat mensen die relatief incompetent zijn minder goed in staat zijn om hun eigen incompetentie te herkennen. Kruger & Dunning (1999) en Dunning et al. (2003) lieten zien dat er bij incompetente mensen sprake is van een zelfoverschattingseffect: 

Lees verder »


Een aantal dimensies van progressiegericht opvoeden

~ Gwenda Schlundt Bodien

In onze trainingen leidinggeven en coachen gaan deelnemers vaak ook nadenken over de manier waarop zij hun kinderen opvoeden. Een logisch gevolg, want de progressiegerichte manier van denken en handelen is net zo relevant voor werksituaties als voor privésituaties, en de relatie met onze naasten is waarschijnlijk voor de meesten nog belangrijker dan die met onze collega’s. In dit artikel adresseer ik daarom een aantal dimensies van progressiegericht opvoeden.

Lees verder »


Heb je zicht op geboekte en verder te boeken progressie?

~ Coert Visser

In welke mate en hoe we onze aandacht richten op progressie heeft belangrijke consequenties voor hoe we ons voelen en hoe we handelen. We kunnen verschillende soorten fouten maken in hoe we aandacht besteden aan progressie. Ik bespreek hier drie soorten ineffectieve manieren van kijken naar progressie en één effectieve. Dat doe ik aan de hand van het onderstaande schemaatje waarin twee vragen centraal staan. De eerste vraag is: heb je zicht op de al geboekte progressie? De tweede vraag is:

Lees verder »


Reflecties ten aanzien van autonoom functioneren

~ Gwenda Schlundt Bodien

In het indrukwekkend diepgaande boek Self determination theory, basic psychological needs in motivation, development and wellness, staan onder andere de volgende reflecties over autonoom functioneren en het zelf.

Lees verder »


Intrinsieke en extrinsieke motivatie en doelen

~ Coert Visser

We krijgen regelmatig vragen over wat de termen intrinsiek en extrinsiek nu precies betekenen. Hieronder leg ik deze termen, centrale begrippen in de zelfdeterminatietheorie (ZDT), nader uit. Hierbij leg ik eerste het verschil tussen intrinsieke en extrinsieke motivatie uit en vervolgens het verschil tussen intrinsieke en extrinsieke doelen.

Lees verder »